Czym jest mastitis u krów mlecznych
Mastitis to zapalna choroba gruczołu mlekowego, najczęściej wywoływana przez bakterie, rzadziej przez drożdże lub glony. Powstaje, gdy patogeny przenikają do wymienia przez kanał strzykowy i przełamują mechanizmy obronne gruczołu mlekowego. Choroba znacząco obniża produkcję mleka, jego jakość oraz zdrowie krowy.
Należy do najważniejszych problemów zdrowotnych i ekonomicznych współczesnych gospodarstw mlecznych — szacowane straty w UE wynoszą około 1,5 miliarda euro rocznie. Mastitis zazwyczaj nie jest problemem pojedynczej krowy, lecz całego stada: zakaźne typy mogą szybko rozprzestrzeniać się przez instalację udojową.
Na rozwój mastitis zawsze wpływa jednocześnie wiele czynników — drobnoustroje chorobotwórcze, indywidualna podatność krowy, higiena hali udojowej, jakość legowiska, żywienie oraz czynnik ludzki i technologiczny podczas doju. Skuteczne rozwiązanie problemu wymaga systematycznego podejścia do całego stada, a nie tylko leczenia pojedynczych przypadków.
Należy do najważniejszych problemów zdrowotnych i ekonomicznych współczesnych gospodarstw mlecznych — szacowane straty w UE wynoszą około 1,5 miliarda euro rocznie. Mastitis zazwyczaj nie jest problemem pojedynczej krowy, lecz całego stada: zakaźne typy mogą szybko rozprzestrzeniać się przez instalację udojową.
Na rozwój mastitis zawsze wpływa jednocześnie wiele czynników — drobnoustroje chorobotwórcze, indywidualna podatność krowy, higiena hali udojowej, jakość legowiska, żywienie oraz czynnik ludzki i technologiczny podczas doju. Skuteczne rozwiązanie problemu wymaga systematycznego podejścia do całego stada, a nie tylko leczenia pojedynczych przypadków.
Test ClearMilk do szybkiej diagnostyki w gospodarstwie
Rodzaje mastitis u krów
Mastitis dzielimy według przebiegu, objawów klinicznych i czasu trwania. Każdy typ wymaga odmiennego podejścia diagnostycznego i terapeutycznego.
PODKLINICZNE
Mastitis podkliniczne
Mastitis podkliniczne jest najczęstszą postacią — stanowi 70–80% wszystkich przypadków mastitis w stadzie. Jednocześnie jest najmniej widoczne: krowa nie wykazuje żadnych zauważalnych objawów, mleko wygląda normalnie, a wymię nie sprawia wrażenia objętego stanem zapalnym. Jedynym wiarygodnym wskaźnikiem jest podwyższona liczba komórek somatycznych (LKS) powyżej 200 000/ml.
Zagrożenie wynika z długotrwałego przebiegu — krowa traci 5–15% produkcji, mleko ma niższą wydajność przetwórczą, a przede wszystkim staje się rezerwuarem zakażenia dla reszty stada. Mastitis podkliniczne można wykryć jedynie poprzez regularne monitorowanie LKS i testy przesiewowe, takie jak CMT, test NK lub test diagnostyczny wykonywany w gospodarstwie test ClearMilk.
Zagrożenie wynika z długotrwałego przebiegu — krowa traci 5–15% produkcji, mleko ma niższą wydajność przetwórczą, a przede wszystkim staje się rezerwuarem zakażenia dla reszty stada. Mastitis podkliniczne można wykryć jedynie poprzez regularne monitorowanie LKS i testy przesiewowe, takie jak CMT, test NK lub test diagnostyczny wykonywany w gospodarstwie test ClearMilk.
OSTRE
Ostre mastitis kliniczne
Postać ostra ma szybki początek i widoczne objawy: obrzęk jednej lub kilku ćwiartek wymienia, bolesność przy dotyku, podwyższona temperatura miejscowa i ogólna, nieprawidłowe mleko (płatki, skrzepy, krew). Produkcja mleka z chorej ćwiartki gwałtownie spada lub ustaje.
Wymaga natychmiastowej interwencji terapeutycznej — najlepiej po określeniu patogenu i jego wrażliwości za pomocą antybiogramu, aby leczenie było celowane i krótkie.
Wymaga natychmiastowej interwencji terapeutycznej — najlepiej po określeniu patogenu i jego wrażliwości za pomocą antybiogramu, aby leczenie było celowane i krótkie.
NADOSTRE
Mastitis nadostre
Najcięższa postać o bardzo szybkim i dramatycznym przebiegu. Często wywoływana przez bakterie z grupy coli (E. coli, Klebsiella). Chora krowa wykazuje objawy ogólnoustrojowe — wysoką gorączkę (powyżej 40 °C), brak apetytu, odwodnienie, osłabienie, czasem wstrząs. Bez pilnego leczenia może zakończyć się śmiercią w ciągu 24–48 godzin.
Mastitis nadostre jest bardzo poważnym stanem wymagającym interwencji lekarza weterynarii, który zazwyczaj wdraża natychmiastowe leczenie dożylne oraz terapię wspomagającą.
Mastitis nadostre jest bardzo poważnym stanem wymagającym interwencji lekarza weterynarii, który zazwyczaj wdraża natychmiastowe leczenie dożylne oraz terapię wspomagającą.
PRZEWLEKŁE
Mastitis przewlekłe
Mastitis przewlekłe oznacza długotrwały stan zapalny wymienia z nawracającymi epizodami klinicznymi lub stale wysoką LKS (często powyżej 1 miliona/ml). Zwykle rozwija się po niedoleczonym ostrym mastitis lub przy zakażeniu patogenami trudnymi do leczenia antybiotykami (Staphylococcus aureus, Mycoplasma bovis).
Leczenie przewlekłego mastitis ma niską skuteczność. Często bardziej uzasadnioną ekonomicznie decyzją jest brakowanie chorej krowy — przewlekle zakażona krowa nadal szerzy infekcję w stadzie.
Leczenie przewlekłego mastitis ma niską skuteczność. Często bardziej uzasadnioną ekonomicznie decyzją jest brakowanie chorej krowy — przewlekle zakażona krowa nadal szerzy infekcję w stadzie.
Porównanie rodzajów mastitis
| Typ | Objawy | LKS | Wykrywanie | Leczenie |
| Podkliniczne | Brak widocznych | >200 000 | Monitoring LKS / CMT, test Clear Milk | leczenie celowane w uzasadnionych przypadkach (na podstawie antybiogramu) |
| Ostre | Obrzęk, ból, nieprawidłowe mleko | Wysoka | Ocena wizualna, test Clear Milk | zwykle antybiotykoterapia 5–7 dni (na podstawie antybiogramu) |
| Nadostre | Ogólnoustrojowe (gorączka, wstrząs) | Wysoka | Badanie kliniczne | Pilna terapia dożylna i wspomagająca; antybiotyki tylko w uzasadnionych przypadkach |
| Przewlekłe | Nawracające epizody, stwardniała tkanka | Stale >1 mln | Wywiad + laboratorium | Często brakowanie |
Przyczyny i patogeny mastitis
Mastitis może być wywołane przez ponad 130 różnych patogenów. Z praktycznego punktu widzenia dzielimy je na dwie główne grupy.
Patogeny zakaźne (cow-to-cow)
Rozprzestrzeniają się głównie z krowy na krowę podczas doju — przez zanieczyszczone kubki udojowe, brudne ręce dojarza i wspólne ręczniki. Główni przedstawiciele:
- Staphylococcus aureus — najważniejszy patogen zakaźny, często powoduje przewlekłe zakażenie wymienia
- Streptococcus agalactiae — bardzo zakaźny, ale dobrze poddaje się leczeniu
- Streptococcus uberis — wcześniej klasyfikowany jako patogen środowiskowy, obecnie wiele szczepów S. uberis zachowuje się jak patogen zakaźny
- Mycoplasma bovis — brak skutecznego leczenia, chore krowy należy brakować
- Streptococcus dysgalactiae — postępowanie takie samo jak przy zakażeniu S. agalactiae
Patogeny środowiskowe
Pochodzą ze środowiska stada — ściółki, gnojowicy, wody i paszy. Do zakażenia dochodzi zwykle między dojami lub w okresie zasuszenia.
- E. coli — główny patogen środowiskowy, często przebieg nadostry
- Klebsiella pneumoniae — źródłem często jest ściółka
- Streptococcus uberis — zanieczyszczona ściółka, najczęstszy czynnik mastitis podklinicznego
- Enterococcus faecalis — powszechnie obecny w środowisku obory
Inne patogeny
Gronkowce koagulazo-ujemne (CNS) — mniej zjadliwe, ale bardzo częste
- Drożdże (Candida spp.) — wtórnie po antybiotykoterapii
- Glony (Prototheca) — rzadkie, nieuleczalne, zalecane brakowanie krowy
- Szczegółowe profile poszczególnych patogenów, w tym zdjęcia typowych wzrostów w teście ClearMilk, znajdziesz w Atlasie patogenów.
Czynniki predysponujące
Na rozwój mastitis wpływają:
- Higiena doju — pre-dipping, post-dipping, dezynfekcja
- Stan urządzeń udojowych — zużyte gumy strzykowe, nieprawidłowe ustawienie podciśnienia
- Jakość legowiska — wilgotność, czystość
- Żywienie — selen, witamina E, ocena BCS
- Stres — okres okołoporodowy, temperatura, hałas, zachowanie personelu
- Dziedziczność — niektóre rasy / linie są bardziej podatne
- Etap laktacji — najwyższe ryzyko występuje w okresie zasuszenia i krótko po wycieleniu
Objawy mastitis u krów mlecznych
Przy wczesnym wykryciu mastitis można skutecznie leczyć. Poniżej znajduje się lista kontrolna objawów, na które warto zwracać uwagę:
Podczas doju
- Zmiany wyglądu mleka — płatki, krew, ropa, rzadsza lub gęstsza konsystencja
- Obrzęk jednej lub kilku ćwiartek wymienia
- Asymetria wymienia — chora ćwiartka jest większa/twardsza niż pozostałe
- Bolesność przy dotyku (krowa odsuwa się, jest niespokojna, może kopać)
- Podwyższona miejscowa temperatura wymienia
- Zmniejszona wydajność mleczna z konkretnej ćwiartki
- Stwardniałe guzki w gruczole
- Zmiany strzyku — zaczerwienienie, uszkodzenia, pęknięcia i rogowacenie ujścia kanału strzykowego
- Zaleganie mleka — niepełne opróżnienie ćwiartki
Objawy ogólne (tylko w postaci ostrej/nadostrej)
- Zmniejszone pobieranie paszy
- Apatia, obniżona aktywność
- Gorączka powyżej 39,5 °C (norma 38,5–39 °C)
- Odwodnienie (szczególnie przy mastitis wywołanym przez bakterie coli)
- Przyspieszony oddech
- Spadek całkowitej wydajności mlecznej
Przy mastitis podklinicznym
Brak widocznych objawów. Wskaźniki mają głównie charakter laboratoryjny:
- Indywidualna LKS > 200 000/ml
- Podwyższone przewodnictwo mleka
- Dodatni wynik testu CMT/NK
- Wzrost bakterii w teście ClearMilk
- Spadek wydajności mlecznej
Mastitis u pierwiastek i jałówek
Mastitis nie jest wyłącznie problemem starszych krów. Nawet 30% pierwiastek ma mastitis podkliniczne już w momencie wycielenia, często nabyte jeszcze przed pierwszym wycieleniem.
Dlaczego pierwiastki i jałówki są grupą ryzyka
- Niedojrzała odporność gruczołu mlekowego
- Zakażenia w okresie wzrostu (często Streptococcus uberis ze środowiska)
- Stres w okresie okołoporodowym (wycielenie, początek laktacji)
- Czynniki anatomiczne (węższe kanały strzykowe, mniej dojrzały czop keratynowy)
Specyfika diagnostyki
U pierwiastek nie można opierać się na wywiadzie z poprzednich laktacji. Kluczowe są:
- Screening w okresie okołoporodowym — tydzień przed wycieleniem + 3 dni po wycieleniu
- Test CMT w pierwszym dniu doju, osobno dla każdej ćwiartki
- Badanie mikrobiologiczne mleka u podejrzanych krów
Profilaktyka specyficzna dla jałówek
- Higiena środowiska jałówek przed wycieleniem (szczególnie 3–6 miesięcy przed wycieleniem)
- Szczepienia przeciwko E. coli, ewentualnie S. aureus
- Profilaktyczne zastosowanie zewnętrznych uszczelniaczy strzyków 2 tygodnie przed wycieleniem w gospodarstwach o wyższym ryzyku mastitis u jałówek
- Kontrola jakości legowiska (możliwość dodania kruszonego wapienia do słomy ściółkowej)
Diagnostyka mastitis
Prawidłowe leczenie zaczyna się od prawidłowej diagnozy. Diagnostyka mastitis przebiega na trzech poziomach, z których każdy oferuje większą dokładność i wiąże się z wyższym kosztem:
1) Screening w gospodarstwie
- szybki, tani, mniej wiarygodny
- Kontrola wizualna — pierwsze strugi mleka przed rozpoczęciem doju, wizualna ocena wymienia przed założeniem aparatu udojowego.
- CMT (California Mastitis Test) / test NK — chemiczny wskaźnik LKS w poszczególnych ćwiartkach. Wykrywa mastitis podkliniczne w ciągu 30 sekund.
2) Identyfikacja patogenu w gospodarstwie
test ClearMilk — trójsektorowa płytka Petriego z podłożami chromogennymi umożliwia określenie rodzaju bakteryjnego patogenu bezpośrednio w gospodarstwie w ciągu 22–26 godzin. Identyfikuje:
- Bakterie Gram-ujemne (E. coli, Klebsiella)
- Gronkowce (w tym S. aureus)
- Paciorkowce i inne bakterie G+
3) Potwierdzenie laboratoryjne
W celu ostatecznego określenia gatunku bakterii w przypadkach niejednoznacznych oraz ustalenia wrażliwości na antybiotyki konieczna jest analiza laboratoryjna:
- Identyfikacja MALDI-TOF — precyzyjne określenie gatunku patogenu metodą spektrometrii mas
- Antybiogram — wrażliwość na ponad 12 antybiotyków
- Diagnostyka PCR — dla patogenów trudnych do hodowli (np. Mycoplasma spp.)
Kiedy stosować poszczególne metody diagnostyczne
| Sytuacja | Zalecana diagnostyka |
| Screening stada 1× w miesiącu | Monitoring LKS + CMT |
| Podejrzana krowa | CMT + test ClearMilk |
| Ostre mastitis kliniczne | Test ClearMilk + antybiogram |
| Nawracające mastitis | MALDI-TOF + antybiogram |
| Przed zasuszeniem | test ClearMilk |
| Wysoka LKS w mleku zbiorczym | Test ClearMilk wszystkich krów mlecznych z wysoką LKS |
Leczenie mastitis
Nowoczesne leczenie mastitis opiera się na zasadzie odpowiedzialnego i racjonalnego stosowania antybiotyków (antibiotic stewardship) — antybiotyki stosujemy tylko wtedy, gdy są rzeczywiście potrzebne, i zawsze w sposób celowany.
Celowane vs. rutynowe podawanie antybiotyków
Rutynowe stosowanie antybiotyków (np. u każdej krowy przy zasuszeniu) zwiększa ryzyko rozwoju oporności patogenów oraz niepotrzebnie obciąża budżet gospodarstwa i organizm krów. Podejście selektywne zakłada stosowanie antybiotyków tylko tam, gdzie jest to uzasadnione prawidłową diagnostyką.
Rola antybiogramu
Antybiogram określa, na które antybiotyki konkretny patogen jest wrażliwy, a na które oporny. Bez niego leczenie odbywa się „w ciemno” i często niewłaściwym preparatem. Takie postępowanie nie poprawia sytuacji — przeciwnie, prowadzi do selekcji szczepów opornych i pogarsza sytuację całego stada.
Nasze laboratorium wykonuje antybiogram standardową metodą dyfuzyjno-krążkową dla ponad 12 antybiotyków istotnych w praktyce weterynaryjnej w Czechach. Więcej o antybiogramie.
Nasze laboratorium wykonuje antybiogram standardową metodą dyfuzyjno-krążkową dla ponad 12 antybiotyków istotnych w praktyce weterynaryjnej w Czechach. Więcej o antybiogramie.
Leczenie według typu patogenu
- Bakterie Gram-dodatnie (gronkowce, paciorkowce) — typowo penicylina, amoksycylina, cefalosporyny I generacji
- Bakterie Gram-ujemne (E. coli, Klebsiella spp.) — często dochodzi do samoistnego wyleczenia (zwłaszcza w łagodnych przypadkach), antybiotyki nie zawsze są wskazane; jeśli leczenie jest konieczne, preferować terapię celowaną zgodnie z wrażliwością, a leki rezerwowe: cefalosporyny III–IV generacji i fluorochinolony (kategoria B EMA) stosować wyłącznie w ciężkich przypadkach i po rozważeniu; alternatywnie leczenie wspomagające i NLPZ, ewentualnie aminoglikozydy zgodnie ze wskazaniem
- Mycoplasma bovis — brak skutecznej antybiotykoterapii, zalecane brakowanie
- Prototheca — brak skutecznego leczenia, zalecane brakowanie
Czas trwania leczenia
- Ostre mastitis: 3–7 dni zależnie od nasilenia
- Mastitis podkliniczne (jeśli leczymy): 5–7 dni zależnie od rodzaju patogenu
- Przy zasuszeniu: jednorazowa aplikacja (działanie w okresie zasuszenia), 4–8 tygodni okresu karencji
- Przewlekłe mastitis: podejście indywidualne, często niska skuteczność leczenia, zalecane brakowanie
Okres karencji dla mleka
Po zastosowaniu każdego antybiotyku obowiązuje okres karencji, podczas którego mleko musi być utylizowane. Jego długość zależy od konkretnego preparatu: zwykle 4–7 dni przy leczeniu dowymieniowym w laktacji oraz 28–55 dni przy zasuszeniu. Zawsze należy postępować zgodnie z ulotką danego produktu.
Profilaktyka mastitis
Leczenie mastitis zawsze kosztuje więcej niż profilaktyka. Najważniejsze obszary to:
Higiena doju
- Pre-dipping — dezynfekcja strzyków przed założeniem aparatu udojowego
- Przygotowanie na sucho — ręcznik papierowy, osobny dla każdej krowy
- Post-dipping — warstwa ochronna na strzykach po doju
- Kolejność doju — zdrowe krowy → krowy z podwyższoną LKS → krowy klinicznie chore (nigdy odwrotnie)
- Regularna konserwacja urządzeń udojowych — kontrola podciśnienia, wymiana gum strzykowych w regularnych odstępach
Higiena środowiska
- Czyste i suche legowisko — szczególnie w okresie zasuszenia i po wycieleniu
- Wentylacja — wilgotna obora = większa częstość patogenów środowiskowych
- Ocena czystości krów co najmniej raz w miesiącu (ocenia się przede wszystkim strzyki i wymię, brzuch, uda oraz tylną część ciała)
Selektywne zasuszanie
Zasuszanie z antybiotykami tylko u krów, które ich potrzebują (wysoka LKS, historia mastitis, dodatni test ClearMilk, zmiany na strzykach). U pozostałych krów wystarczą uszczelniacze strzyków bez antybiotyków.
Więcej w naszym przewodniku: Selektywne zasuszanie krów mlecznych.
Monitoring LKS
Regularne monitorowanie LKS u poszczególnych krów i w mleku zbiorczym pozwala wykryć mastitis podkliniczne, zanim pojawią się straty ekonomiczne. Cel: mleko zbiorcze poniżej 200 000, indywidualna LKS większości krów poniżej 200 000.
Więcej w sekcji: Jak obniżyć LKS w mleku.
Więcej w sekcji: Jak obniżyć LKS w mleku.
Szczepienia
W Czechach dostępne są szczepionki przeciwko:
- E. coli
- S. aureus
- S. uberis
Szczepienie nie zastępuje higieny, ale zmniejsza nasilenie epizodów klinicznych.
Nawracające i przewlekłe mastitis
Jeśli krowa ma 3 lub więcej epizodów klinicznych w jednej laktacji, mówimy o mastitis przewlekłym. Przyczyny:
- Niedoleczona pierwotna infekcja (źle dobrany antybiotyk, zbyt krótka terapia)
- Patogen trudny do leczenia (np. S. aureus przewlekle zakaża wymię)
- Anatomiczne uszkodzenie wymienia
- Choroby współistniejące (obniżona odporność)
Co robić przy nawracającym mastitis
- Ponowna diagnostyka za pomocą testu ClearMilk + antybiogram — możliwe, że patogen jest inny albo jest to szczep z nabytą opornością na wcześniej zastosowany antybiotyk
- Konsultacja z lekarzem weterynarii specjalizującym się w bydle mlecznym
- Rozważyć brakowanie — jeśli leczenie jest nieskuteczne, przewlekle zakażona krowa jest ekonomicznie nieproduktywna i szerzy infekcję w stadzie.
Ekonomiczne skutki mastitis
Mastitis jest najdroższą chorobą bydła mlecznego. Modelowe wyliczenia dla przeciętnego czeskiego gospodarstwa:
Mastitis kliniczne
- Utylizacja mleka w okresie karencji:
2 000–3 000 CZK - Koszty leczenia (antybiotyki, interwencja weterynaryjna):
1 000–2 000 CZK - Spadek produkcji podczas choroby i po niej:
2 500–5 000 CZK
Łącznie: 2 500–15 000 CZK za jeden epizod
Mastitis podkliniczne
- Spadek produkcji o 5–15%:
3 500–12 000 CZK / laktację - Premie / potrącenia mleczarni za parametry mleka zbiorczego (LKS, tłuszcz, białko):
0,5–2 CZK/litr - Zwiększone ryzyko epizodu klinicznego
Skutki na poziomie stada
- Przedwczesne brakowanie przewlekle chorych krów:
20 000–40 000 CZK / sztukę - Obniżona płodność (stan zapalny wpływa na cykle rujowe i zacielenie)
- Wzrost zużycia antybiotyków → oporność na antybiotyki → wzrost kosztów antybiotykoterapii
Zwrot z inwestycji w diagnostykę
Test ClearMilk + antybiogram kosztują kilkaset CZK za próbkę. Dzięki tej inwestycji ograniczysz występowanie mastitis i zapobiegniesz rozprzestrzenianiu się jego patogenów w stadzie. Inwestycja w diagnostykę może zwrócić się dziesięciokrotnie.
FAQ — najczęściej zadawane pytania o mastitis
Mastitis to zapalenie gruczołu mlekowego u krów mlecznych, najczęściej wywołane zakażeniem bakteryjnym. W ciągu życia choruje na nie około połowy krów. Zajęcie jednej ćwiartki wymienia obniża produkcję co najmniej o 10–12% i podczas leczenia może prowadzić do obecności pozostałości antybiotyków w mleku. Kluczowe są wczesna diagnostyka i celowane leczenie.
Wyróżniamy cztery główne typy: podkliniczne (bez objawów, tylko podwyższona LKS — 70–80% przypadków), ostre kliniczne (obrzęk, ból, nieprawidłowe mleko), nadostre (objawy ogólnoustrojowe, często śmiertelne bez pilnego leczenia) oraz przewlekłe (nawracające epizody, często konieczność brakowania). Każdy typ wymaga odmiennego podejścia do diagnostyki i leczenia.
Mastitis podkliniczne przebiega bez widocznych objawów — krowa wygląda na zdrową, a mleko jest prawidłowe. Wykrywa je jedynie podwyższona LKS (powyżej 200 000/ml) lub testy przesiewowe, takie jak CMT. Mastitis kliniczne jest natomiast widoczne: obrzęk wymienia, ból, nieprawidłowe mleko (płatki, krew), często także gorączka. Postać podkliniczna jest częstsza, ale kliniczna ma bardziej gwałtowny przebieg.
Najważniejsze objawy to: zmiany w mleku (płatki, krew, ropa, nieprawidłowy kolor lub konsystencja), obrzęk jednej lub kilku ćwiartek wymienia, bolesność przy dotyku, podwyższona miejscowa temperatura wymienia oraz spadek wydajności mlecznej. W ostrych postaciach pojawiają się także objawy ogólnoustrojowe — gorączka powyżej 39,5 °C, zmniejszone pobieranie paszy, apatia i odwodnienie.
Mastitis wywołują przede wszystkim bakterie, rzadziej drożdże lub glony. Dzielimy je na zakaźne (Staphylococcus aureus, Streptococcus agalactiae, S. uberis — szerzą się z krowy na krowę) oraz środowiskowe (E. coli, Klebsiella spp., S. uberis — pochodzą ze środowiska stada). Na rozwój infekcji wpływają również czynniki predysponujące: higiena doju, jakość legowiska, żywienie i stres. Szczegółowe informacje o poszczególnych patogenach znajdziesz w naszym Atlasie patogenów.
Diagnostyka przebiega na trzech poziomach: (1) screening poprzez monitoring LKS oraz test CMT/NK (szybki, tani, dla całego stada), (2) identyfikacja patogenu za pomocą testu ClearMilk bezpośrednio w gospodarstwie (wynik w ciągu 22–26 godzin), (3) potwierdzenie laboratoryjne z antybiogramem i identyfikacją gatunku metodą MALDI-TOF. Dobór metody zależy od sytuacji — od regularnego monitoringu, przez rozwiązywanie ostrych przypadków, aż po wykonywanie antybiogramów.
Leczenie mastitis opiera się na zasadzie antibiotic stewardship — antybiotyki stosujemy celowanie zgodnie z antybiogramu, nigdy „w ciemno”. W przypadku patogenów G+ typowo stosuje się penicyliny i cefalosporyny I generacji, a w przypadku patogenów G− fluorochinolony lub cefalosporyny III–IV generacji. Czas leczenia: zwykle 3–7 dni w ostrym mastitis i 5–7 dni w podklinicznym. Po leczeniu obowiązuje okres karencji dla mleka. Przypadki przewlekłe często wymagają brakowania.
Potrzebujesz pomocy z mastitis w swoim stadzie?
Zamów test ClearMilk lub umów konsultację z naszym specjalistą klinicznym. Skontaktujemy się w ciągu 24 godzin.
Zamów test ClearMilk